คราบพลัค คืออะไร
คราบพลัคคือฟิล์มใสๆ ที่เกิดจากแบคทีเรีย เศษอาหาร และน้ำลายเกาะตามผิวฟัน หากปล่อยไว้นานอาจเปลี่ยนสภาพเป็นคราบหินปูนที่แข็งตัวจนแปรงฟันธรรมดาไม่สามารถขจัดได้ การดูแลที่เหมาะสม เช่น การใช้ไหมขัดฟัน น้ำยาบ้วนปาก และพบทันตแพทย์เป็นประจำ คือวิธีหยุดวงจรของปัญหาในระยะยาว โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ใส่รีเทนเนอร์หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมเร่งรีบอย่างกรุงเทพฯ
ทำไมต้องใส่ใจคราบพลัคตั้งแต่แรกเริ่ม
รอยยิ้มเป็นประตู่สู่มิตรภาพ แต่ระหว่างวัน คราบฟิล์ม โปรตีน และแบคทีเรียก่อตัวตามผิวฟัน เรียกว่าคราบพลัค (plaque) ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายคนมองข้าม แต่จริงๆ แล้วสามารถนำไปสู่ปัญหา “เหงือกอักเสบ (gingivitis)” และ “โรคปริทันต์ (periodontitis)” ได้ในเวลาไม่นาน
คำถามคือ เห็นมันแบบใกล้ๆ ไหม? ไม่เห็นใช่ไหม…เพราะมันมีความใสและมองไม่ชัด แต่ถ้าปล่อยไว้นาน จะจับตัวกลายเป็นคราบหินปูน (tartar) ที่แข็งจนกำจัดไม่ออกด้วยการแปรงฟันธรรมดา
คราบพลัค vs คราบหินปูน แตกต่างอย่างไร?
ปรากฏการณ์ | คราบพลัค (Plaque) | คราบหินปูน (Tartar/Plaque Calcified) |
---|---|---|
ลักษณะ | ฟิล์มใสๆ เห็นไม่ชัด | เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเหลืองเข้ม กำจัดยาก |
การตรวจพบ | ส่วนใหญ่ดูไม่เห็น | เห็นชัดเมื่อเวลาผ่านไป |
ความยากในการกำจัด | ง่าย (แค่แปรง+ใช้ไหมขัดฟัน) | ต้องให้ทันตแพทย์จัดการ |
ผลกระทบ | สาเหตุเหงือกอักเสบ | เพิ่มความเสี่ยงฟันโยก โรคเหงือกรุนแรง |
ทำไมคราบพลัคถึงเป็น “ตัวร้ายภัยเงียบ”
-
ก่อให้เกิดฟันผุ (dental caries) – ตัวแบคทีเรียในคราบพลัคผลิตกรด เผาผลาญน้ำตาลจากอาหาร น้ำอัดลม และเครื่องดื่มหวานๆ ส่งผลให้เคลือบฟันถูกทำลาย
-
สร้างปัญหาเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ – หากคราบพลัคสะสม จะทำให้เกิดการอักเสบ จนเหงือกหลุดร่วง ถ้ารุนแรง อาจต้องถอนฟัน
-
กลิ่นปาก และความรู้สึกไม่สดชื่น – คราบพลัคที่อยู่ตามซอกฟันทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ และพื้นผิวฟันด้านหน้าดูไม่สดใส
โดยเฉพาะคนเมืองกรุงเทพฯ ที่ใช้ชีวิตเร่งรีบ การขาดการดูแลด้วยเครื่องมือที่ถูกต้องอาจทำให้ปัญหาเหล่านี้เกิดก่อนที่คุณจะรู้ตัว
5 วิธีป้องกันคราบพลัค ที่ทำได้ง่ายทุกวัน
-
แปรงฟันอย่างถูกวิธี: แปรงฟันสองครั้งต่อวัน ครั้งละสองนาที ด้วยแปรงสีฟันนุ่มๆ
-
ใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยครั้งต่อวัน – แม้แต่ซอกเล็กๆ ก็สำคัญ
-
บ้วนปากด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ (antibacterial mouthwash) – ช่วยยับยั้งแบคทีเรียต้นเหตุได้
-
ลดน้ำตาล และน้ำอัดลม – เป็นแหล่งพลังงานอันยอดเยี่ยมของแบคทีเรียในคราบพลัค
-
พบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากสม่ำเสมอ – ป้องกันหรือจัดการคราบก่อนเป็นหินปูน
เคยลองหรือยัง? ผลิตภัณฑ์แนะนำจากคลินิก
-
น้ำยาบ้วนปากสูตรลดคราบพลัค – ใช้ร่วมกับการแปรงฟันและไหมขัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
-
แปรงสีฟันไฟฟ้า หรือแปรงนุ่มแบบหมุน/สั่น – เหมาะกับผู้ที่ต้องการดูแลที่ล้ำลึกกว่า
-
Water Flosser (เครื่องฉีดน้ำทำความสะอาดซอกฟัน) – เหมาะกับผู้จัดฟัน หรือคนที่ใช้ไหมขัดฟันไม่เป็น
ตัวเลือกพวกนี้ช่วยให้การดูแลช่องปากเป็นเรื่องง่ายและมีประสิทธิภาพ เหมาะกับ lifestyle ที่รีบแต่ก็ยังใส่ใจสุขภาพ
สัญญาณปัญหาที่ควรดูแลโดยทันตแพทย์
-
เหงือกแดงหรือบวม – ถ้าแปรงฟันปกติแล้วยังมีเลือดออก บ่งชี้ถึาการงอักเสบที่ไม่ควรนิ่งเฉย
-
กลิ่นปากคงที่ แม้แปรงและบ้วน – สัญญาณว่าอาจมีคราบพลัคสะสมลึก
-
ฟันโยกหรือรู้สึกไม่มั่นคง – อาจเป็นผลจากโรคปริทันต์
-
เคยทำความสะอาดอย่างดี แต่กลับมีคราบใหม่เร็ว – อาจต้องตรวจและปรับแนวทางการทำความสะอาดช่องปากใหม่
ที่ The Smile Bar Bangkok มีทีมงานที่สามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้ และมาตรฐานระดับสากลพร้อมให้คำปรึกษา และช่วยออกแบบโปรแกรมเพื่อสกัดคราบ (prevent before cure) แบบเฉพาะแต่ละบุคคล
จากประสบการณ์จริง เคสคนไข้ที่จัดการคราบพลัคได้ดี
“ไม่เคยคิดว่าคราบใสๆ ที่ไม่เห็นจะทำให้เกิดปัญหาฟันได้ขนาดนี้…จนได้มาพบคุณหมอที่ Smile Bar เค้าสอนวิธีใช้ไหมขัดฟันกับการแปรงฟันอย่างถูกวิธี …ผ่านไปเดือนเดียว ฟันดูสะอาด เหงือกแดงลดลง และยิ้มมั่นใจขึ้น” – คุณ A, expat ในนิด้า

นอกจากการดูแลสุขภาพช่องปากที่บ้านแล้ว การเข้าพบทันตแพทย์ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยดูแลช่องปากได้อย่างครบวงจร
คราบพลัค คืออะไร? เข้าใจง่ายๆ แบบไม่ต้องเป็นหมอฟัน
ถ้าคุณเคยรู้สึกเหมือนฟันไม่สะอาด แม้เพิ่งแปรงฟัน นั่นอาจเป็นเพราะ “คราบพลัค” ที่เกาะตามผิวฟันโดยที่คุณมองไม่เห็น
คราบพลัค คืออะไร? มันคือชั้นฟิล์มบางๆ ที่เกิดจากเศษอาหาร แบคทีเรีย และน้ำลาย เมื่อรวมตัวกันก็จะเริ่มสร้างกรดและก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก
หากปล่อยไว้นานโดยไม่กำจัดให้ดี อาจนำไปสู่การสะสมของหินปูน เหงือกอักเสบ หรือแม้แต่ฟันผุและโรคเหงือกได้
ที่ The Smile Bar Bangkok เราเชื่อว่า “ยิ้มสวย เริ่มจากการเข้าใจพื้นฐานการทำความสะอาด” ยิ่งคุณเข้าใจว่าอะไรเป็นต้นเหตุ ก็ยิ่งดูแลสุขภาพช่องปากได้มีประสิทธิภาพ
ดูแลตัวเองยังไงให้ห่างไกลคราบพลัค? คำแนะนำจากทันตแพทย์
หลายคนคิดว่าแค่แปรงฟันก็เพียงพอแล้ว แต่ความจริงคือ คราบพลัคมักเกาะแน่นตาม “ซอกฟัน” และ “แนวเหงือก” ซึ่งการแปรงอย่างเดียวไม่พอ
-
ใช้ไหมขัดฟัน ทุกวัน – เป็นสิ่งที่ทันตแพทย์ในหลายคลินิกทันตกรรมแนะนำ เพราะเข้าถึงซอกฟันที่แปรงไม่ถึง
-
หลีกเลี่ยงน้ำตาล – แบคทีเรียในคราบพลัคชื่นชอบ “น้ำตาล” มาก เพราะมันเปลี่ยนเป็นกรดได้ง่าย
-
พบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน – ป้องกันปัญหาก่อนจะลุกลาม เช่น ฟันผุ หรือโรคเหงือก
-
เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาเฉพาะ – ยาสีฟันสูตรลดคราบพลัค แปรงไฟฟ้า น้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อ
คลินิกทันตกรรมในกรุงเทพฯ อย่าง The Smile Bar มีบริการที่ออกแบบให้ทั้ง expats และคนไทยรู้สึกสะดวก ปลอดภัย และเข้าใจง่าย ไม่ว่าจะมาเพื่อปรึกษา หรือทำความสะอาดคราบพลัคที่ฝังลึก
สรุป
ไม่ว่าจะเป็นคราบพลัค หรือคราบหินปูน ทั้งสองเป็นสัญญาณเตือนให้เราดูแลสุขภาพช่องปากให้ดีขึ้น การลดน้ำตาล บ้วนปาก ใช้ไหมขัดฟัน ฟอกฟันสม่ำเสมอ และพบทันตแพทย์ คือเส้นทางสู่รอยยิ้มที่มั่นใจและสุขภาพช่องปากแข็งแรง ที่ The Smile Bar Bangkok เราพร้อมสนับสนุนคุณด้วยการบริการแบบอบอุ่น สะอาด และปรนนิบัติอย่างมีระดับ
จองออนไลน์กับ The Smile Bar เพื่อขูดหินปูน วันนี้
คำถามที่พบบ่อย
คราบพลัครักษาได้อย่างไร?
- การรักษาคราบพลัคเริ่มจากการแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟัน และใช้น้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อเป็นประจำ หากคราบสะสมมาก ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและทำความสะอาดอย่างล้ำลึก
ทำไงให้คราบหินปูนหลุด?
- คราบหินปูนไม่สามารถหลุดออกด้วยการแปรงฟันทั่วไป ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะทางโดยทันตแพทย์เท่านั้น การขูดหินปูนอย่างสม่ำเสมอคือวิธีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
หินปูนเกาะรีเทนเนอร์ แก้ยังไง?
- ให้แช่รีเทนเนอร์ในน้ำยาทำความสะอาดเฉพาะ หลีกเลี่ยงการใช้ยาสีฟันขัด เพราะอาจทำให้พื้นผิวเสียหาย หากคราบแข็ง ควรนำไปให้คลินิกทำความสะอาดแบบมืออาชีพ
ทำไมถึงมีคราบขาวหลังแปรงฟัน?
- คราบขาวอาจเป็นเศษยาสีฟัน คราบแคลเซียมหรือน้ำลายแห้งสะสม หากเกิดบ่อย อาจต้องปรับเทคนิคการแปรง และเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ลดการเกิดคราบได้ดีขึ้น
คราบหินปูน ขูดออกเองได้ไหม?
- ไม่แนะนำให้ขูดเอง เพราะอาจทำให้เคลือบฟันเสียหาย การขูดหินปูนควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญและมีเครื่องมือที่ออกแบบมาสำหรับความปลอดภัย
คราบหินปูน อันตรายแค่ไหน?
- หากปล่อยไว้นาน คราบหินปูนอาจทำให้เหงือกอักเสบ ฟันโยก หรือเสี่ยงต่อการสูญเสียฟันได้ จึงควรขูดออกเป็นประจำและหมั่นตรวจสุขภาพช่องปาก
คราบพลัค ปัญหาช่องปากกวนใจที่ใครหลายคนอาจยังเคยไม่รู้?
- คราบพลัคเป็นสาเหตุหลักของกลิ่นปาก ฟันผุ และเหงือกอักเสบ แม้มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ควรใส่ใจตั้งแต่แรกเพื่อไม่ให้พัฒนาเป็นปัญหาใหญ่ในอนาคต