คราบพลัค คืออะไร
คราบพลัคคือฟิล์มใสๆ ที่เกิดจากแบคทีเรีย เศษอาหาร และน้ำลายเกาะตามผิวฟัน หากปล่อยไว้นานอาจเปลี่ยนสภาพเป็นคราบหินปูนที่แข็งตัวจนแปรงฟันธรรมดาไม่สามารถขจัดได้ การดูแลที่เหมาะสม เช่น การใช้ไหมขัดฟัน น้ำยาบ้วนปาก และพบทันตแพทย์เป็นประจำ คือวิธีหยุดวงจรของปัญหาในระยะยาว โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ใส่รีเทนเนอร์หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมเร่งรีบอย่างกรุงเทพฯ
ทำไมต้องใส่ใจคราบพลัคตั้งแต่แรกเริ่ม
รอยยิ้มเป็นประตู่สู่มิตรภาพ แต่ระหว่างวัน คราบฟิล์ม โปรตีน และแบคทีเรียก่อตัวตามผิวฟัน เรียกว่าคราบพลัค (plaque) ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายคนมองข้าม แต่จริงๆ แล้วสามารถนำไปสู่ปัญหา “เหงือกอักเสบ (gingivitis)” และ “โรคปริทันต์ (periodontitis)” ได้ในเวลาไม่นาน
คำถามคือ เห็นมันแบบใกล้ๆ ไหม? ไม่เห็นใช่ไหม…เพราะมันมีความใสและมองไม่ชัด แต่ถ้าปล่อยไว้นาน จะจับตัวกลายเป็นคราบหินปูน (tartar) ที่แข็งจนกำจัดไม่ออกด้วยการแปรงฟันธรรมดา
คราบพลัค vs คราบหินปูน แตกต่างอย่างไร?
| ปรากฏการณ์ | คราบพลัค (Plaque) | คราบหินปูน (Tartar/Plaque Calcified) |
|---|---|---|
| ลักษณะ | ฟิล์มใสๆ เห็นไม่ชัด | เปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือเหลืองเข้ม กำจัดยาก |
| การตรวจพบ | ส่วนใหญ่ดูไม่เห็น | เห็นชัดเมื่อเวลาผ่านไป |
| ความยากในการกำจัด | ง่าย (แค่แปรง+ใช้ไหมขัดฟัน) | ต้องให้ทันตแพทย์จัดการ |
| ผลกระทบ | สาเหตุเหงือกอักเสบ | เพิ่มความเสี่ยงฟันโยก โรคเหงือกรุนแรง |
ทำไมคราบพลัคถึงเป็น “ตัวร้ายภัยเงียบ”
-
ก่อให้เกิดฟันผุ (dental caries) – ตัวแบคทีเรียในคราบพลัคผลิตกรด เผาผลาญน้ำตาลจากอาหาร น้ำอัดลม และเครื่องดื่มหวานๆ ส่งผลให้เคลือบฟันถูกทำลาย
-
สร้างปัญหาเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์ – หากคราบพลัคสะสม จะทำให้เกิดการอักเสบ จนเหงือกหลุดร่วง ถ้ารุนแรง อาจต้องถอนฟัน
-
กลิ่นปาก และความรู้สึกไม่สดชื่น – คราบพลัคที่อยู่ตามซอกฟันทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ และพื้นผิวฟันด้านหน้าดูไม่สดใส
โดยเฉพาะคนเมืองกรุงเทพฯ ที่ใช้ชีวิตเร่งรีบ การขาดการดูแลด้วยเครื่องมือที่ถูกต้องอาจทำให้ปัญหาเหล่านี้เกิดก่อนที่คุณจะรู้ตัว
5 วิธีป้องกันคราบพลัค ที่ทำได้ง่ายทุกวัน
-
แปรงฟันอย่างถูกวิธี: แปรงฟันสองครั้งต่อวัน ครั้งละสองนาที ด้วยแปรงสีฟันนุ่มๆ
-
ใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยครั้งต่อวัน – แม้แต่ซอกเล็กๆ ก็สำคัญ
-
บ้วนปากด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ (antibacterial mouthwash) – ช่วยยับยั้งแบคทีเรียต้นเหตุได้
-
ลดน้ำตาล และน้ำอัดลม – เป็นแหล่งพลังงานอันยอดเยี่ยมของแบคทีเรียในคราบพลัค
-
พบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากสม่ำเสมอ – ป้องกันหรือจัดการคราบก่อนเป็นหินปูน
เคยลองหรือยัง? ผลิตภัณฑ์แนะนำจากคลินิก
-
น้ำยาบ้วนปากสูตรลดคราบพลัค – ใช้ร่วมกับการแปรงฟันและไหมขัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
-
แปรงสีฟันไฟฟ้า หรือแปรงนุ่มแบบหมุน/สั่น – เหมาะกับผู้ที่ต้องการดูแลที่ล้ำลึกกว่า
-
Water Flosser (เครื่องฉีดน้ำทำความสะอาดซอกฟัน) – เหมาะกับผู้จัดฟัน หรือคนที่ใช้ไหมขัดฟันไม่เป็น
ตัวเลือกพวกนี้ช่วยให้การดูแลช่องปากเป็นเรื่องง่ายและมีประสิทธิภาพ เหมาะกับ lifestyle ที่รีบแต่ก็ยังใส่ใจสุขภาพ
สัญญาณปัญหาที่ควรดูแลโดยทันตแพทย์
-
เหงือกแดงหรือบวม – ถ้าแปรงฟันปกติแล้วยังมีเลือดออก บ่งชี้ถึาการงอักเสบที่ไม่ควรนิ่งเฉย
-
กลิ่นปากคงที่ แม้แปรงและบ้วน – สัญญาณว่าอาจมีคราบพลัคสะสมลึก
-
ฟันโยกหรือรู้สึกไม่มั่นคง – อาจเป็นผลจากโรคปริทันต์
-
เคยทำความสะอาดอย่างดี แต่กลับมีคราบใหม่เร็ว – อาจต้องตรวจและปรับแนวทางการทำความสะอาดช่องปากใหม่
ที่ The Smile Bar Bangkok มีทีมงานที่สามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้ และมาตรฐานระดับสากลพร้อมให้คำปรึกษา และช่วยออกแบบโปรแกรมเพื่อสกัดคราบ (prevent before cure) แบบเฉพาะแต่ละบุคคล
จากประสบการณ์จริง เคสคนไข้ที่จัดการคราบพลัคได้ดี
“ไม่เคยคิดว่าคราบใสๆ ที่ไม่เห็นจะทำให้เกิดปัญหาฟันได้ขนาดนี้…จนได้มาพบคุณหมอที่ Smile Bar เค้าสอนวิธีใช้ไหมขัดฟันกับการแปรงฟันอย่างถูกวิธี …ผ่านไปเดือนเดียว ฟันดูสะอาด เหงือกแดงลดลง และยิ้มมั่นใจขึ้น” – คุณ A, expat ในนิด้า

นอกจากการดูแลสุขภาพช่องปากที่บ้านแล้ว การเข้าพบทันตแพทย์ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยดูแลช่องปากได้อย่างครบวงจร
คราบพลัค คืออะไร? เข้าใจง่ายๆ แบบไม่ต้องเป็นหมอฟัน
ถ้าคุณเคยรู้สึกเหมือนฟันไม่สะอาด แม้เพิ่งแปรงฟัน นั่นอาจเป็นเพราะ “คราบพลัค” ที่เกาะตามผิวฟันโดยที่คุณมองไม่เห็น
คราบพลัค คืออะไร? มันคือชั้นฟิล์มบางๆ ที่เกิดจากเศษอาหาร แบคทีเรีย และน้ำลาย เมื่อรวมตัวกันก็จะเริ่มสร้างกรดและก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพช่องปาก
หากปล่อยไว้นานโดยไม่กำจัดให้ดี อาจนำไปสู่การสะสมของหินปูน เหงือกอักเสบ หรือแม้แต่ฟันผุและโรคเหงือกได้
ที่ The Smile Bar Bangkok เราเชื่อว่า “ยิ้มสวย เริ่มจากการเข้าใจพื้นฐานการทำความสะอาด” ยิ่งคุณเข้าใจว่าอะไรเป็นต้นเหตุ ก็ยิ่งดูแลสุขภาพช่องปากได้มีประสิทธิภาพ
ดูแลตัวเองยังไงให้ห่างไกลคราบพลัค? คำแนะนำจากทันตแพทย์
หลายคนคิดว่าแค่แปรงฟันก็เพียงพอแล้ว แต่ความจริงคือ คราบพลัคมักเกาะแน่นตาม “ซอกฟัน” และ “แนวเหงือก” ซึ่งการแปรงอย่างเดียวไม่พอ
-
ใช้ไหมขัดฟัน ทุกวัน – เป็นสิ่งที่ทันตแพทย์ในหลายคลินิกทันตกรรมแนะนำ เพราะเข้าถึงซอกฟันที่แปรงไม่ถึง
-
หลีกเลี่ยงน้ำตาล – แบคทีเรียในคราบพลัคชื่นชอบ “น้ำตาล” มาก เพราะมันเปลี่ยนเป็นกรดได้ง่าย
-
พบทันตแพทย์ทุก 6 เดือน – ป้องกันปัญหาก่อนจะลุกลาม เช่น ฟันผุ หรือโรคเหงือก
-
เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบมาเฉพาะ – ยาสีฟันสูตรลดคราบพลัค แปรงไฟฟ้า น้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อ
คลินิกทันตกรรมในกรุงเทพฯ อย่าง The Smile Bar มีบริการที่ออกแบบให้ทั้ง expats และคนไทยรู้สึกสะดวก ปลอดภัย และเข้าใจง่าย ไม่ว่าจะมาเพื่อปรึกษา หรือทำความสะอาดคราบพลัคที่ฝังลึก
สรุป
ไม่ว่าจะเป็นคราบพลัค หรือคราบหินปูน ทั้งสองเป็นสัญญาณเตือนให้เราดูแลสุขภาพช่องปากให้ดีขึ้น การลดน้ำตาล บ้วนปาก ใช้ไหมขัดฟัน ฟอกฟันสม่ำเสมอ และพบทันตแพทย์ คือเส้นทางสู่รอยยิ้มที่มั่นใจและสุขภาพช่องปากแข็งแรง ที่ The Smile Bar Bangkok เราพร้อมสนับสนุนคุณด้วยการบริการแบบอบอุ่น สะอาด และปรนนิบัติอย่างมีระดับ
จองออนไลน์กับ The Smile Bar เพื่อขูดหินปูน วันนี้
คำถามที่พบบ่อย
คราบพลัครักษาได้อย่างไร?
- การรักษาคราบพลัคเริ่มจากการแปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ไหมขัดฟัน และใช้น้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อเป็นประจำ หากคราบสะสมมาก ควรพบทันตแพทย์เพื่อตรวจและทำความสะอาดอย่างล้ำลึก
ทำไงให้คราบหินปูนหลุด?
- คราบหินปูนไม่สามารถหลุดออกด้วยการแปรงฟันทั่วไป ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะทางโดยทันตแพทย์เท่านั้น การขูดหินปูนอย่างสม่ำเสมอคือวิธีที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ
หินปูนเกาะรีเทนเนอร์ แก้ยังไง?
- ให้แช่รีเทนเนอร์ในน้ำยาทำความสะอาดเฉพาะ หลีกเลี่ยงการใช้ยาสีฟันขัด เพราะอาจทำให้พื้นผิวเสียหาย หากคราบแข็ง ควรนำไปให้คลินิกทำความสะอาดแบบมืออาชีพ
ทำไมถึงมีคราบขาวหลังแปรงฟัน?
- คราบขาวอาจเป็นเศษยาสีฟัน คราบแคลเซียมหรือน้ำลายแห้งสะสม หากเกิดบ่อย อาจต้องปรับเทคนิคการแปรง และเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ลดการเกิดคราบได้ดีขึ้น
คราบหินปูน ขูดออกเองได้ไหม?
- ไม่แนะนำให้ขูดเอง เพราะอาจทำให้เคลือบฟันเสียหาย การขูดหินปูนควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญและมีเครื่องมือที่ออกแบบมาสำหรับความปลอดภัย
คราบหินปูน อันตรายแค่ไหน?
- หากปล่อยไว้นาน คราบหินปูนอาจทำให้เหงือกอักเสบ ฟันโยก หรือเสี่ยงต่อการสูญเสียฟันได้ จึงควรขูดออกเป็นประจำและหมั่นตรวจสุขภาพช่องปาก
คราบพลัค ปัญหาช่องปากกวนใจที่ใครหลายคนอาจยังเคยไม่รู้?
- คราบพลัคเป็นสาเหตุหลักของกลิ่นปาก ฟันผุ และเหงือกอักเสบ แม้มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ควรใส่ใจตั้งแต่แรกเพื่อไม่ให้พัฒนาเป็นปัญหาใหญ่ในอนาคต


